Solucan Gübresi Nasıl Yapılır?
Evde ve Çiftlikte Adım Adım Vermikompost Rehberi
Solucan Gübresi Nasıl Yapılır?
Ev ve Çiftlik İçin Adım Adım Solucan Gübresi Üretimi Rehberi: Solucan gübresi (vermikompost), özel kompost solucanları tarafından organik atıkların parçalanması ve sindirilmesiyle üretilen, biyolojik aktivite açısından zengin doğal bir organik gübredir. Bu işlem, bitkilerin besinlere erişimini artırır, toprağın su tutma kapasitesini iyileştirir ve toprak canlılığını destekler. Daha detaylı bilgi için: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Kütüphanesi
İster apartman dairesinde birkaç saksı bitkisi yetiştiriyor olun, ister büyük bir çiftlik işletiyor olun, uygun koşullar sağlandığında kendi solucan gübrenizi üretebilirsiniz.
Solucan Gübresinin Faydaları
Topraktaki organik madde miktarını artırır. Toprak yapısını iyileştirir. Su tutma kapasitesini yükseltir.Faydalı mikroorganizma faaliyetlerini destekler.Fide gelişimini destekleyebilir.Kimyasal gübre kullanım ihtiyacını azaltmaya yardımcı olabilir.Bitkilerin stres koşullarına dayanıklılığını artırabilir.
Not: Solucan gübresi tek başına yüksek azotlu bir gübre değildir. Esas değeri, içerdiği organik madde, humik maddeler ve mikrobiyal aktiviteden kaynaklanır.
Evde Solucan Gübresi Yapımı
Bu yöntem balkon, teras, bahçe veya kapalı mekânlarda uygulanabilir.
Gerekli Malzemeler
Solucan Türü
Ev kullanıcıları için en uygun tür:Eisenia fetida (Kırmızı Kaliforniya Solucanı),
Avantajları:Hızlı ürer.Organik atıkları hızlı işler.Sıcaklık değişimlerine dayanıklıdır.
Başlangıç için 250-500 gram solucan yeterlidir.
Kompost Kutusu
30-50 litre plastik kutu, Ahşap kasa, Eski küvet veya özel vermikompost kutuları, Kutunun:Hava alması, Fazla suyu tahliye etmesi gereklidir.
Besleme Malzemeleri
Uygun atıklar: Sebze kabukları, Meyve artıkları,Çay posası, Kahve telvesi, Ezilmiş yumurta kabuğu,
Sınırlı kullanılmalı: Narenciye kabukları,Soğan, Sarımsak,
Kesinlikle kullanılmamalı:Et, Balık, Süt ürünleri, Yağlı yemek artıkları, Tuzlu gıdalar, Hastalıklı bitki materyalleri
Yataklık Malzemesi
Karton parçaları, Baskısız gazete kâğıdı, Kuru yaprak, Hindistan cevizi lifi (coco peat)
Yataklık, solucanların yaşam alanıdır ve sürekli nemli tutulmalıdır.
Kurulum Aşamaları
1. Kutuyu Hazırlayın
Kutunun yanlarına ve kapağına havalandırma delikleri açın.Alt kısımda oluşabilecek fazla sıvının toplanması için kutuyu bir tepsi üzerine yerleştirin.
2. Yataklığı Yerleştirin
Kutunun yaklaşık üçte ikisini nemlendirilmiş yataklıkla doldurun.İdeal nem seviyesi;El ile sıkıldığında birkaç damla su çıkacak kadar nemli, Ancak su akmayacak kadar kuru olmalıdır.
3. Solucanları Ekleyin
Solucanları yüzeye bırakın.Kısa sürede yataklığın içine girerek yerleşeceklerdir.
4. İlk Adaptasyon Süreci
İlk 5-7 gün boyunca yem vermemek faydalıdır.Bu süreçte solucanlar yeni ortamlarına uyum sağlar.
5. Düzenli Besleme
Atıkları küçük parçalar halinde doğrayın.Her beslemede; Kutunun farklı bölgelerine gömün.Üzerini yataklıkla kapatın.Bu yöntem; Koku oluşumunu azaltır.Meyve sineklerini önler.Daha hızlı ayrışma sağlar.
İdeal Ortam Koşulları
| Faktör | İdeal Değer |
|---|---|
| Sıcaklık | 15-25°C |
| Nem | %60-80 |
| pH | 6,5-8,0 |
| Işık | Karanlık veya loş ortam (pH düşmeye başlarsa ince öğütülmüş yumurta kabuğu eklenebilir.) |
Gübre Ne Zaman Hazır Olur?
Ev tipi sistemlerde genellikle 3-5 ay içerisinde koyu renkli, toprağa benzeyen ve kokusuz bir vermikompost elde edilir.
Hazır ürün: Koyu kahverengi veya siyah renkte, Nemli, Toprak kokulu, Homojen yapılı olmalıdır.
Evde Hasat Nasıl Yapılır?
En pratik yöntem yem tuzağı yöntemidir.
Kutunun bir bölümüne taze organik atıklar eklenir. Solucanlar birkaç gün içinde bu bölüme göç eder. Solucanların terk ettiği bölümden olgun gübre alınabilir.
Alternatif olarak gübre ışık altında küçük yığınlar halinde bekletilir. Solucanlar ışıktan kaçarak alt kısma iner ve üstte kalan gübre katmanları alınabilir.
Evde Kullanımı
Saksı Toprağına Karıştırma
- 1 ölçek solucan gübresi
- 3-4 ölçek toprak, karıştırılarak kullanılabilir.
Fide harcı
- %20-30 oranında vermikompost
- %70-80 torf veya toprak, başarılı sonuçlar verebilir.
Solucan Gübresi Ekstraktı (Halk Arasında Solucan Çayı)
Bir miktar solucan gübresi su içerisinde 12-24 saat bekletilerek ekstrakt hazırlanabilir.
Karışımın uzun süre oksijensiz kalmamasına dikkat edilmelidir. Mümkünse hava motoru kullanılmalı veya düzenli aralıklarla karıştırılmalıdır. Oksijensiz ortamlar istenmeyen mikroorganizmaların çoğalmasına neden olabilir.