Tarım Arazilerinde Modern ve Geleneksel Sulama Yöntemleri Rehberi
Güncellenmiş 12.08.2026
Kaynaklarda sulama yöntemi, suyun toprağa uygulanış biçimi olarak tanımlanmakta ve temel olarak Yüzey sulama yöntemleri ile Basınçlı sulama Yüzey Altı (Alttan) Sulama Yöntemleri olmak üzere 3 üç ana gruba ayrılmaktadır.daha detaylı bilgi için tarım ve orman bakanlığının web sitesinden detaylı bilgiler bulabilirsiniz. T.C.TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
1.Yüzey Sulama Yöntemi
Su, kaynaktan tarlaya kanallar veya alçak basınçlı borularla iletilir. Temel özellikleri ve çeşitleri şunlardır:
Salma Sulama: Suyun tarla başından rastgele ve kontrolsüzce araziye bırakılmasıdır; su israfı en yüksek yöntemdir.
Karık Sulama: Bitki sıraları arasında açılan küçük arklar (kanallar) vasıtasıyla suyun bitki köklerine ulaştırılmasıdır; özellikle sıra arası ekilen mısır, pamuk gibi bitkilerde kullanılır.
Uzun Tava Sulama: Arazinin paralel seddelerle uzun şeritlere ayrılması ve suyun bu şeritler arasında ilerletilmesidir; genellikle sık ekilen hububat ve yonca için tercih edilir.
Adi Tava (Göllendirme) Sulama: Eğimli olmayan düz arazilerde, suyun etrafı çevrili küçük havuzcuklarda (tavalarda) göllendirilmesidir; çeltik (pirinç) tarımında yaygındır.
2. Basınçlı Sulama Yöntemleri
Suyun belirli bir pompa veya yükseklik farkından doğan basınç yardımıyla, borular vasıtasıyla tarlaya dağıtıldığı modern ve tasarruflu sistemlerdir.
Damla Sulama: Suyun, bitki kök bölgesine yerleştirilen borulardaki damlatıcılar (emitter) aracılığıyla doğrudan ve damlalar halinde verilmesidir. Su tasarrufu ve gübreleme verimliliği en yüksek yöntemdir.
Yağmurlama Sulama: Suyun basınçlı fıskiyeler yardımıyla havaya püskürtülerek doğal yağmur biçiminde toprak yüzeyine verilmesidir. Engebeli araziler ve tarla bitkileri için uygundur.
Mikro Yağmurlama (Mini-Spring): Genellikle ağaç altlarında kullanılan, küçük alanları sulayan mini fıskiye sistemleridir.
Sızdırma Sulama: Gözenekli borular yardımıyla suyun toprak yüzeyine veya hemen altına sızdırılarak verilmesidir.
3. Yüzey Altı (Alttan) Sulama Yöntemleri
Suyun toprak yüzeyine hiç çıkarılmadan, doğrudan bitki kök bölgesinin altına yerleştirilen özel borular veya taban suyunun kontrol edilmesiyle alttan verilmesi yöntemidir. Buharlaşma ile su kaybını tamamen önler
Sulama sistemlerinin seçiminde toprak yapısı, topoğrafya, su kaynağı, bitki türü ve ekonomik koşullar belirleyici faktörler olarak öne çıkmaktadır.
SU TASARRUFU
Bu dokümanda yer alan tüm bilgi, öneri ve uygulamalar; hayvancılık ve bitkisel üretim faaliyetlerine yönelik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, farklı işletme koşulları, iklim, çevresel faktörler, hayvan sağlığı ve bitki gelişim durumu gibi değişkenlere bağlı olarak farklı sonuçlar doğurabilir.
Bu dokümanda belirtilen uygulamaların, sahadaki gerçek koşullar dikkate alınmadan doğrudan uygulanması sonucunda ortaya çıkabilecek verim kaybı, hastalık, zararlı oluşumu, ürün kaybı veya ekonomik zararlar ile ilgili herhangi bir sorumluluk kabul edilmez.
Hayvan sağlığına yönelik tüm uygulamaların yetkili bir veteriner hekim kontrolünde; bitkisel üretime yönelik gübreleme, ilaçlama ve diğer agronomik uygulamaların ise ziraat mühendisi veya ilgili uzmanların önerileri doğrultusunda planlanması ve uygulanması önemle tavsiye edilir.