Sarımsak Yetiştiriciliği: Dikimden Hasada Üretici Rehberi
Sarımsak yetiştiriciliğinde iyi bir başlangıç için bölgeye uygun, sağlığı ve kaynağı bilinen dişler seçin; su biriktirmeyen bir toprakta yetiştirin ve hasat sonrası kurutmayı dikimden önce planlayın. İri baş elde etmek kadar, ürünü sağlam kabuklarıyla pazara ulaştırmak da önemlidir.
Bu rehber, bahçede üretim yapanlarla ticari işletmeler için kuru baş ve taze sarımsak üretiminin temel kararlarını açıklar. Sayısal örnekler belirtilen üretim sistemine aittir; çeşit, toprak, iklim ve ekipman değerlendirilmeden parsel reçetesi olarak kullanılmamalıdır.
İçindekiler
- Önce kuru baş mı taze sarımsak mı üreteceğinizi belirleyin
- Sağlıklı sarımsak dişi nasıl seçilir
- Sarımsak ne zaman dikilir
- Toprak hazırlığı ve gübreleme
- Sarımsak nasıl dikilir
- Sulama ve yabancı ot yönetimi
- Hastalık ve zararlıları nasıl izlemeli
- Hasat zamanını nasıl belirlemeli
- Kürleme ve depolama
- Trakya için doğrulanmış örnek Babaeski Sarımsağı
- Üretici için sezon kontrol listesi
- Bilimsel Kaynaklar ve Referanslar
Önce kuru baş mı taze sarımsak mı üreteceğinizi belirleyin
| Üretim hedefi | Hasatta aranan özellik | İş planındaki öncelik |
|---|---|---|
| Kuru baş sarımsak | Gelişmiş dişler, sağlam koruyucu kabuklar | Uygun olgunluk, kürleme ve depo |
| Taze sarımsak | Canlı yapraklar ve tüketilebilir genç gövde | Alıcı iriliği, tazelik ve hızlı sevkiyat |
| Gelecek sezonun dikim materyali | Sağlık geçmişi bilinen, çeşide uygun başlar | Parti ayrımı ve ayrı muhafaza planı |
Taze sarımsak için kuru başın olgunlaşmasını beklemeyin. Dikim sıklığı da ürün hedefine göre değişir; yeşil ürün için kullanılan sık düzeni iri kuru baş üretimine aynen taşımayın. Alata , Sarımsak Yetiştiriciliği
Yaygın kültür sarımsağı Allium sativum türüdür. Sert saplı tipler genellikle çiçek sapı oluşturur; yumuşak saplı tipler çoğunlukla örgü yapmaya elverişlidir. Çiçek sapı oluşturma ve muhafaza özellikleri çeşit ve çevreye göre değişebilir. “Fil sarımsağı” (Allium ampeloprasum) ise pırasaya yakın farklı bir türdür; iri başını doğrudan kültür sarımsağıyla karşılaştırmayın. Minnesota Üniversitesi, çeşit grupları
Ticari üretimde alıcının istediği baş çapı, diş iriliği, ambalaj ve teslim dönemini öğrenin. Yeni materyali önce küçük bir parselde deneyin; çeşidin yerel performansını kendi kayıtlarınızla değerlendirin. ↑ İçindekilere dön
Sağlıklı sarımsak dişi nasıl seçilir
Yaygın üretimde başlar dişlerine ayrılarak dikilir. Buradaki tohumluk, tane tohumu değil, çoğaltmada kullanılacak sarımsak dişidir. Başları dikime yakın ayırın. Dişin koruyucu kabuğunu soymayın; köklerin çıkacağı dip tablasını yaralamayın. Utah State Üniversitesi, dikim materyali
Satın alırken üretim yeri, çeşit veya yerel tip, parti ve sağlık bilgilerini sorun. Yumuşamış, küflenmiş, yaralanmış veya çürük dişleri ayırın. Dışarıdan sağlam görünmek gizli bulaşıklığı dışlamaz; özellikle geçmişte hastalık görülen partilerde analiz ve uzman değerlendirmesi gerekir. Marketten alınan yemeklik sarımsağı ticari dikim materyalinin yerine kullanmayın. Maryland Üniversitesi, sağlıklı materyal seçimi
Diş iriliği baş gelişimini etkiler. Aynı çeşit ve benzer yetiştirme koşullarında iri, dolgun dişler daha iri baş elde etme açısından avantaj sağlayabilir. Kuru baş üretiminde çok küçük ve cılız dişleri ayırın; varsa başın merkezindeki zayıf dişleri de bu ölçütle değerlendirin. Konumundan önce dişin sağlığına, dolgunluğuna ve çeşide uygunluğuna bakın. İri diş tek başına yüksek verim garantisi değildir. Iowa State Üniversitesi, diş seçimi ↑ İçindekilere dön
Sarımsak ne zaman dikilir
Türkiye için tek bir dikim ayı yoktur. Bakanlığın teknik rehberi ılıman bölgeler için kasım–aralık, toprak düzeyinde don tehlikesi bulunan yerler için mart–nisan örneği verir. Bunlar genel çerçevedir; yerel tipin kışa uyumu, rakım, toprak tavı ve bölgesel uygulama birlikte değerlendirilmelidir. Bakanlık, Soğan Sarımsak, basılı s. 14
Soğuklanma ve gün uzunluğu neden önemlidir
Başın dişlere ayrılarak gelişmesinde çeşidin soğuklanma geçmişi ve daha sonra karşılaştığı gün uzunluğu önemlidir. Uygun olmayan materyal veya gecikmiş dikim, yeterli yaprak gelişimi ve baş oluşumunu sınırlayabilir. Yabancı kaynaklardaki soğuk uygulama sürelerini her yerel tipe uygulamayın; dikim materyalini gelişigüzel buzdolabında bekletmek yerine tedarikçinin çeşide özgü yönlendirmesini alın. Maryland Üniversitesi, soğuklanma ve baş gelişimi
Toprağın tavında olması, işleme ve dikime uygun nemde bulunmasıdır. Yaş ve yapışkan toprağa yalnızca takvim geldiği için girmeyin. Planlanan tarih, gerçekleşen tarih ve gecikme nedenini kaydedin. ↑ İçindekilere dön
Toprak hazırlığı ve gübreleme
Güneşli, iyi drene olan ve kolay işlenen bir alan seçin. Ağır, su tutan toprakta önce drenaj sorununu çözün. Alata broşürü pH 6,5–7, Minnesota Üniversitesi ise pH 6–7 aralığını uygun bulur. Bu farkı tek bir zorunlu sınır gibi yorumlamayın; analiz sonucu ve toprağın diğer özellikleri birlikte değerlendirilmelidir. Alata, toprak isteği, Minnesota Üniversitesi, toprak hazırlığı
Gübre satın almadan önce numune alın. Toprak Analizi ve Toprak Analizi Okuma Rehberi yazıları hazırlık ve rapor yorumlamasına yardımcı olur. pH asitlik ve alkaliliği; EC elektriksel iletkenlik üzerinden değerlendirilen tuzluluğu ifade eder. EC sonucunu ölçüm yöntemi ve birimiyle yorumlatın.
Gübre programında analiz, önceki ürün ve organik gübre uygulamaları birlikte hesaba katılmalıdır. Taze hayvan gübresini dikim materyaliyle temas ettirmeyin. Olgun kompostun da besin maddesi sağladığını dikkate alın; organik ve mineral kaynakları birbirinden bağımsız dozlamayın. Minnesota Üniversitesi, besleme ilkeleri
Azot özellikle erken yaprak gelişimini destekler; geç uygulamalar muhafaza kalitesini olumsuz etkileyebilir. Programı gelişme dönemine göre düzenleyin. Maine Üniversitesi, besleme zamanlaması
Fosfor (P), potasyum (K) ve kükürt (S) de programda değerlendirilmelidir. Fosfor kök gelişiminde, potasyum ise baş kalitesi ve muhafaza dayanımında rol oynar; ihtiyaç varsa fosfor ve potasyumu analiz sonucuna göre dikim öncesi taban gübrelemesinde planlayın. Toprakta yeterli bulunan besin maddelerini sırf sarımsak yetiştiriliyor diye yeniden eklemeyin. Missouri Üniversitesi, besin maddelerinin işlevleri, Georgia Üniversitesi, fosfor ve potasyum yönetimi, Bakanlık, sarımsakta besleme
Kükürt, sarımsağın keskinliği ve aromasıyla ilişkili bileşiklerin yapısına katılır; allisin, diş kesilip ezildiğinde öncü bileşik alliinin enzim etkisiyle dönüşmesiyle oluşur. Kükürt ihtiyacını da analiz ve mevcut gübre kaynaklarıyla birlikte değerlendirin; daha fazla kükürdün mutlaka daha fazla aroma, verim veya depo dayanımı sağlayacağını varsaymayın. UC Davis, aroma bileşikleri, Georgia Üniversitesi, kükürt
Saf besin maddesi ile ticari gübre miktarını ayırın: Etiketi %46 azot olan 10 kg üre, 4,6 kg azot sağlar. Bu yalnızca hesap örneğidir, sarımsak için doz önerisi değildir. ↑ İçindekilere dön
Sarımsak nasıl dikilir
Yön, aralık ve derinlik
Dişleri dip tablası aşağı, sivri ucu yukarı gelecek biçimde yerleştirin. Dişi sert toprağa zorla bastırarak tabanını ezmeyin. Utah State Üniversitesi, dikim
Babaeski Sarımsağı’nın tescil belgesinde 20–30 cm sıra arası ve 5–10 cm sıra üzeri aralık verilir. Bu yerel üretim örneğidir. Hedef baş iriliği, bakım ekipmanı, yatak ve yol düzenine göre ayarlanmalıdır. TÜRKPATENT, Babaeski Sarımsağı
Derinlik tariflerini karşılaştırırken ölçünün nereden alındığını kontrol edin. Maryland Üniversitesi dişin üzerinde yaklaşık 2,5–5 cm toprak örtüsü tarif eder. Diş üzerindeki örtü kalınlığı ile diş tabanının yüzeyden uzaklığı aynı değildir. Bu örneği bütün topraklara uygulamayın; ilk dikilen dişleri açarak gerçek yerleşimi kontrol edin. Maryland Üniversitesi, dikim tarifi ↑ İçindekilere dön

Dekara ne kadar tohumluk gerekir
Kilogram ihtiyacını diş iriliği ve dikim düzeni birlikte belirler. Aşağıdaki örnek, satın alma hesabının nasıl yapılacağını gösterir; sıklık tavsiyesi değildir.
Varsayımlar: Tamamı dikilecek net alan 1.000 m²; eşit aralıklı sıralar 25 cm; sıra üzeri 10 cm; ayıklanmış dişlerin ortalama ağırlığı 2 g.
- Diş sayısı = 1.000 ÷ (0,25 × 0,10) = 40.000 adet.
- Ayıklanmış materyal = 40.000 × 2 ÷ 1.000 = 80 kg.
- Satın alınan bütün baş ağırlığının %85’i kullanılabilir dişe dönüşüyorsa = 80 ÷ 0,85 = yaklaşık 94,1 kg bütün baş.
%85 kullanılabilirlik burada varsayımdır; kendi partinizden örnek tartıp ölçün. Yol ve yatak aralarını net alandan çıkarın. Bu hesap çıkış ve verim garantisi vermez; kayıpları karşılamak için aralıkları rastgele daraltmayın.
Diş ağırlığı değişirse hesap da değişir: Aynı net alan ve 40.000 diş sayısında ortalama 4 g diş 160 kg, 6 g diş 240 kg ayıklanmış materyal gerektirir. Bunlar varsayımsal karşılaştırmalardır; 4 g ağırlık 2 g’a göre ihtiyacı ikiye, 6 g ise üçe katlar. Bütün baş satın alınacaksa kullanılabilirlik oranı ayrıca uygulanır. 2 g evrensel bir hedef veya yetersizlik sınırı değildir; kendi partinizin ortalamasını tartın.

Sulama ve yabancı ot yönetimi
Sarımsağın yüzlek kök bölgesi uzun süre susuz bırakılmamalı, fakat suya doygun da tutulmamalıdır. Kök bölgesinin nemi, yağış ve toprağın su tutma kapasitesi sulama kararını birlikte belirler. Damla sulama kontrollü su uygulamak için değerlendirilebilir. Olgunlaşma yaklaşırken fazla su kurutmayı geciktirip depo sorunlarını artırabilir. Utah State Üniversitesi, su yönetimi
“Haftada bir sulama” veya “hasattan tam şu kadar gün önce kesme” kuralını her parsele uygulamayın. Olgunlaşmayı ve gerçek nemi izleyin. Genel planlama için Sulama Zamanlaması ve Su Tasarrufu Teknikleri yazısıyla devam edebilirsiniz.
Yabancı otları küçükken temizleyin. Yüzeysel çapalamayla kökleri ve gelişen başları yaralamayın. Temiz malç ot baskısını ve nem kaybını azaltabilir; uygulamayı parselinizdeki çıkış ve nem koşullarına göre izleyin. Minnesota Üniversitesi, yabancı ot kontrolü
Ticari üretimde yabancı ot kontrolünü ilk çapaya bırakmayın. Sarımsak yavaş gelişir; dar ve dik yaprakları otları yeterince gölgeleyemez. Dikim öncesi temiz bir tarla hazırlamak ve dikim sonrası, sarımsak çıkışından önceki dönemde ilk ot dalgasını izleyip uygun yöntemle kontrol etmek, erken rekabeti azaltmak için önemli bir fırsattır; çıkış sonrasında da izlemeyi sürdürün. Çıkış öncesi herbisit düşünülüyorsa sarımsak için güncel ruhsatı, hedef otları ve etiketteki uygulama dönemini BKÜ Veri Tabanı üzerinden doğrulayın; yabancı ülkelerin ürün ve dozlarını aktarmayın. UC IPM, soğan ve sarımsakta entegre yabancı ot yönetimi ↑ İçindekilere dön
Çiçek sapı çıkarsa ne yapılır
Sert saplı tiplerde çiçek sapı oluşması görülebilir. Kuru baş üretiminde genç sapın alınması baş gelişimini destekleyebilir. Sapı keserken yaprakları kesmeyin; bu uygulamayı bütün çeşitlerin mutlaka ihtiyaç duyduğu bir işlem saymayın. Iowa State Üniversitesi, çiçek sapı yönetimi
Hastalık ve zararlıları nasıl izlemeli
Sararma tek başına gübre eksikliği değildir. Tarladaki dağılışı, kök ve dip tablasını, son sulamayı ve hava koşullarını inceleyin. Temiz materyal, tarla geçmişi ve ekipman temizliğiyle başlayan entegre zararlı yönetimi yaklaşımını kullanın. ↑ İçindekilere dön
| Gözlem | Araştırılacak olasılık | İlk adım |
|---|---|---|
| Yaprakta gümüşi iz ve ince küçük böcekler | Soğan tripsi (Thrips tabaci) dahil trips türleri | Yaprak birleşim yerlerini inceleyin; türü yalnız belirtiden belirlemeyin. |
| Solma ve dipte beyaz larvalar | Soğan sineği (Delia antiqua) dahil larva zararı | Bitkiyi köküyle çıkarıp zararı kontrol edin; benzer larvaların ayrımı için teşhis isteyin. |
| Dipte beyaz mantarımsı örtü ve küçük siyah yapılar | Beyaz çürüklük (Stromatinia cepivora; eş adı Sclerotium cepivorum) | Bulaşık toprağı ve materyali taşımayın. |
| Yaprakta turuncu veya kızıl renkli, kabarık spor kümeleri | Pas (Puccinia allii; bazı kaynaklarda P. porri) | Yaşlı ve genç yaprakları karşılaştırın; yayılışı kaydedip teşhis isteyin. |
| Bodurluk, biçim bozukluğu, yumuşamış baş | Soğan-sak nematodu (Ditylenchus dipsaci) ve başka etmenler | Tanı laboratuvarından örnekleme talimatı alın. |
Tablo ön gözlem içindir; kesin teşhis sağlamaz. Pasın spor kümeleri ilerleyen dönemde koyulaşabilir; hastalık şiddetlendiğinde yapraklar sararıp kuruyabilir. Bu nedenle sararmayı yalnız besin eksikliği olarak değerlendirmeyin. UC IPM, trips, larva zararlıları, beyaz çürüklük, pas, nematodlar
Beyaz çürüklükte münavebenin sınırı
Münavebe, aynı parselde farklı ürünlerin sırayla yetiştirilmesidir. Beyaz çürüklük etmeni toprakta 20 yıldan uzun süre kalabilir. Dolayısıyla birkaç yıl soğangil yetiştirmemek tarlanın temizlendiğini göstermez. Bulaşık toprağın alet, su ve üretim materyaliyle yayılmasını önleyin; yeniden üretimi uzmanla değerlendirin. Soğanın yerine sarımsak veya pırasa dikmek bu etmen bakımından uygun bir nöbet değildir. UC IPM, White Rot
Soğan-sak nematodunda uygun nöbet ürünü, etmenin teşhisine ve konukçu ilişkisine göre seçilir. Şüpheli başları gelecek sezonun dikim partisine ayırmayın. Evde sıcak suya yatırmayı doğrulanmış bir arındırma yöntemi gibi uygulamayın; yanlış sıcaklık ve süre materyale zarar verebilir. UC IPM, nematod yönetimi
Kimyasal müdahale gerekiyorsa sarımsak ve hedef organizma için güncel ruhsat, kullanım kapsamı, doz ve hasat öncesi bekleme süresini güncel etiket ve BKÜ Veri Tabanı üzerinden kontrol edin. Soğanda ruhsatlı bir uygulamayı otomatik olarak sarımsağa taşımayın.
Etmen aramasında Türkçe adla birlikte yukarıdaki bilimsel adlardan yararlanabilirsiniz. Kaynaklarda farklı adlar bulunması aynı hastalığın eş adlarından kaynaklanabilir; veri tabanındaki kayıt ve güncel etiketi eşleştirin. Bilimsel adın bilinmesi tek başına teşhis veya ruhsat doğrulaması değildir. ↑ İçindekilere dön
Hasat zamanını nasıl belirlemeli
Alt yaprakların kuruması yaklaşan olgunluğa işaret eder. Farklı noktalardan baş sökerek diş dolgunluğunu ve koruyucu kabukları kontrol edin. Bütün yaprakların kurumasını beklemek başın dağılmasına yol açabilir. Iowa State Üniversitesi alt yapraklar kururken üstte yeşil yaprakların kalmasını hasat göstergesi olarak kullanır; tek bir yaprak sayısını bütün çeşitlere genellemeyin. Iowa State Üniversitesi, hasat

Toprağı alttan gevşetip başı çıkarın; yapraklardan zorlayarak çekmeyin. Başları birbirine veya sert zemine vurarak temizlemeyin. Yaralananları uzun süre depolanacak partiden ayırın. Depoluk ürünü yıkamadan, gevşek toprağını nazikçe uzaklaştırın. Maine Üniversitesi, hasat işlemleri Sökülen başları yakıcı doğrudan güneş altında bırakmayın; güneş yanığından koruyup havadar kurutma alanına taşıyın. Oregon State Üniversitesi, hasat sonrası işlemler
Taze sarımsağı alıcının istediği gençlik ve irilikte hasat edin. Kuru baş için kullanılan kurutma sürecini yeşil ürüne uygulamayın. Demetleme ve sevkiyat programını hasattan önce kesinleştirin. ↑ İçindekilere dön
Kürleme ve depolama
Kürleme, başın dış kabukları ve boyun dokusunun depoya girmeden önce kurutulmasıdır. Dişin içini kurutmak değildir. Ürünü yağıştan korunan, gölgeli ve hava akımı olan yerde seyrek serin; kapalı ve aşırı sıcak bir ortamda yığmayın. Maine Üniversitesi yaklaşık 3–4 hafta örneği verir, fakat süre yerine boyun ve dış kabukların gerçekten kurumasını değerlendirin. Maine Üniversitesi, kürleme

| Muhafaza biçimi | İzlenecek koşul | Sınır |
|---|---|---|
| Kısa süreli yemeklik muhafaza | UC Davis örneği: 20–30 °C, %75’in altında bağıl nem, hava dolaşımı; yaklaşık 1–2 ay | Sıcak ortamda su kaybı ve buruşma artabilir; süre partiye bağlıdır. |
| Uzun süreli kontrollü yemeklik depo | UC Davis referansı: yaklaşık −1–0 °C, %60–70 bağıl nem | Kalibre cihaz, homojen hava akımı ve donma kontrolü gerektirir. |
| Dikim materyali | Çeşide ve dikim tarihine uygun ayrı program; UConn örneği yaklaşık 10 °C ve %65–70 bağıl nem | Bu da evrensel reçete değildir; uzun süreli soğuk muhafaza ile planlı dikim öncesi soğuklandırmayı ayırın. |
Kontrollü depodaki sıfırın altındaki ayarlar uzman yönetimi gerektirir. Alata broşürünün yaklaşık 0 °C ve %70–75 nem tarifi ile UC Davis’in daha düşük nem aralığı aynı reçete değildir. Bu değerleri ortalamak yerine çeşit, amaç ve depo performansına göre karar verin. Alata, muhafaza, UC Davis, Garlic
Depoda sıcaklık kadar yoğuşma, köklenme, küf ve ağırlık kaybını da izleyin. UC Davis, 5–18 °C arasındaki sıcaklıklarda filiz gelişiminin hızlanabildiğini belirtir. “Serin yer” ifadesi tek başına uzun süreli muhafaza garantisi değildir. Soğuk depodan çıkarılan üründe nem yoğunlaşmasını önleyecek sevkiyat planı kurun. UC Davis, depolama koşulları
Tohumlukta amaç depodan sonra sağlıklı gelişmedir. UConn’un yaklaşık 10 °C ve %65–70 nem örneği dikim materyaline aittir; yemeklik başın filizlenmeden uzun süre saklanmasıyla aynı hedefi taşımaz. Oregon State Üniversitesi, dikim materyalinin yaklaşık 4,4 °C’nin altında depolanmasının yan sürgünlenme, düzensiz baş ve erken olgunlaşmayla ilişkili olabileceğini belirtir. Çeşide ve süreye uygun bir program olmadan yemeklik ürünün sıfıra yakın uzun süreli depo ayarını tohumluğa uygulamayın. Bununla birlikte “0 °C’de her tohumluk mutlaka bozulur” biçiminde bir kural kurulamaz; baş gelişimi için planlanan dikim öncesi soğuklandırma ayrı bir işlemdir. UConn, tohumluk muhafazası, Oregon State, dikim materyalinde sıcaklık etkisi ↑ İçindekilere dön
Trakya için doğrulanmış örnek Babaeski Sarımsağı
Babaeski Sarımsağı’nın 2023 tarihli resmî tescil belgesi, Kırklareli’nin Babaeski ilçesindeki üretimde ekim–kasım dikimi ve haziran ortasından itibaren hasat bildirir. Bu, Trakya’da kullanılabilecek somut bir yerel örnektir; Edirne ve Tekirdağ dahil bütün parsellere aynı takvimi dayatmaz.
Aynı belge yerel üretimde yaklaşık 800–1.500 kg/da baş verimi tarif eder. Bu aralık işletme bütçesinde garanti kabul edilmemelidir. Tohumluk, ayıklama ve depo kayıpları çıkarıldıktan sonra satılabilir miktar farklılaşır. Babaeski örneğinden yararlanırken materyalin kimliğini ve parselinizin koşullarını doğrulayın. TÜRKPATENT, Babaeski Sarımsağı, tescil no. 1384 ↑ İçindekilere dön
Üretici için sezon kontrol listesi
- Kuru baş, taze ürün veya dikim materyali hedefi belli.
- Tedarikçi, çeşit veya yerel tip ve parti bilgisi kayıtlı.
- Tarla geçmişi, drenaj ve analiz sonuçları değerlendirildi.
- Dikim aralığı, derinlik tanımı ve net alan hesabı kontrol edildi.
- Sulama, besleme ve tarla gözlemleri tarihleriyle kaydediliyor.
- Hasat kararı örnek başlarla doğrulandı.
- Kurutma alanı, depo veya taze ürün sevkiyatı hazır.
- Toplam hasat, satılabilir ürün, ayrılan tohumluk ve kayıp ayrı tartıldı.
Sezon sonunda yalnızca dekara hasadı değil, satılan kilogram başına toplam maliyeti de hesaplayın. Materyal, işçilik, su, enerji, gübre, bitki koruma, hasat, ambalaj, nakliye ve depolamayı kayda alın. Yeni sezonun alan kararını satılabilir ürün ve gerçekleşen gelir üzerinden verin.↑ İçindekilere dön
Bilimsel Kaynaklar ve Referanslar
İlk kaynak kontrol tarihi 27 Ekim 2026; fosfor, potasyum, kükürt ve erken yabancı ot yönetimine ilişkin eklerin kontrol tarihi 2 Kasım 2026. Yabancı kaynakların yerel ayları ve gübre dozları Türkiye'ye aktarılmamıştır. Tarihi görünmeyen yayınlara tarama tarihi yayın yılı olarak verilmemiştir.
-
1. Tarım ve Orman Bakanlığı, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü; Ayşe Mücahitoğlu — Sarımsak Yetiştiriciliği — Mersin, 2022.
Toprak, üretim hedefi ve muhafaza.
-
2. Tarım ve Orman Bakanlığı, GKGM — Soğan Sarımsak — tarih belirtilmemiş, eski kurum dönemi yayını.
Basılı s. 14: genel dikim dönemleri. Eski ilaç kayıtları güncel tavsiye olarak kullanılmadı.
-
3. TÜRKPATENT; tescil ettiren Babaeski Ticaret Borsası — Babaeski Sarımsağı — 9 Haziran 2023, tescil no. 1384.
Yerel dikim, aralık, hasat ve verim örneği.
-
4. University of Minnesota Extension — Growing garlic in home gardens — tarih belirtilmemiş.
Tipler, toprak, besleme ve yabancı otlar.
-
5. University of Maryland Extension — Growing Garlic in a Home Garden — güncelleme 22 Ağustos 2023.
Sağlıklı materyal, soğuklanma ve örtü kalınlığı.
-
6. Utah State University Extension; Dan Drost — How to Grow Garlic in Your Garden — Mayıs 2020.
Diş hazırlığı, yönü, su yönetimi ve zararlı belirtileri.
-
7. University of Maine Cooperative Extension; David Fuller ve Steven B. Johnson — Growing Garlic in Maine, Bulletin 2063 — 2013, 2022.
Azot zamanlaması, söküm ve kürleme.
-
8. Iowa State University Extension and Outreach; Aaron Steil — Growing Garlic in the Home Garden — gözden geçirme Eylül 2026.
Diş iriliği, çiçek sapı ve hasat göstergeleri.
-
9. University of California Statewide IPM Program — White Rot, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber.
Etmenin kalıcılığı ve yayılmanın önlenmesi.
-
10. University of California Statewide IPM Program — Nematodes, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber.
Belirti, tanı ve temiz materyal.
-
11. UC Davis Postharvest Research and Extension Center; Marita Cantwell — Garlic — son teknik güncelleme Ağustos 2000.
Kontrollü depo, nem ve filizlenme. Temel fizyoloji kaynağıdır; belirli bir partiye raf ömrü garantisi vermez.
-
12. Tarım ve Orman Bakanlığı — Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı — dinamik kaynak.
Güncel ruhsat ve etiket kontrolü için.
-
13. University of Connecticut Extension — Garlic Cultivation in Connecticut — çevrimiçi yetiştiricilik yayını.
Dikim materyalinin yaklaşık 10 °C ve %65–70 bağıl nemde muhafaza örneği.
-
14. Oregon State University, Horticulture — Garlic — çevrimiçi teknik yetiştiricilik rehberi.
Tohumlukta depolama sıcaklığının gelişime etkisi ve güneş yanığından koruma.
-
15. University of California Statewide IPM Program — Rust, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — metin güncellemesi Şubat 2019.
Pas belirtileri ve bilimsel adlar. Türkiye için ilaç reçetesi alınmadı.
-
16. University of California Statewide IPM Program — Thrips ve Maggots, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehberler.
Zararlı adları ve benzer türlerin ayrım sınırları.
-
17. University of Georgia Cooperative Extension — Garlic Production for the Gardener, Circular 854 — çevrimiçi teknik rehber.
Analize göre dikim öncesi fosfor ve potasyum yönetimi; kükürt konusunda genelleme sınırı.
-
18. University of California Statewide IPM Program — Integrated Weed Management, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber.
Dar yapraklı sarımsakta erken ot rekabeti, dikim öncesi hazırlık ve çıkış öncesi kontrol. Yabancı herbisit ruhsatları ve dozları Türkiye'ye aktarılmadı.
-
19. University of Missouri Extension — Soils, Plant Nutrition and Nutrient Management, MG4 — çevrimiçi eğitim yayını.
Fosforun erken gelişme ve kök oluşumundaki genel fizyolojik rolü.
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü; Ayşe Mücahitoğlu — Sarımsak Yetiştiriciliği — Mersin, 2022. Toprak, üretim hedefi ve muhafaza. PDF
- Tarım ve Orman Bakanlığı, GKGM — Soğan Sarımsak — tarih belirtilmemiş, eski kurum dönemi yayını. Basılı s. 14: genel dikim dönemleri. Eski ilaç kayıtları güncel tavsiye olarak kullanılmadı. PDF
- TÜRKPATENT; tescil ettiren Babaeski Ticaret Borsası — Babaeski Sarımsağı — 9 Haziran 2023, tescil no. 1384. Yerel dikim, aralık, hasat ve verim örneği. Tescil belgesi
- University of Minnesota Extension — Growing garlic in home gardens — tarih belirtilmemiş. Tipler, toprak, besleme ve yabancı otlar. Sayfa
- University of Maryland Extension — Growing Garlic in a Home Garden — güncelleme 22 Ağustos 2023. Sağlıklı materyal, soğuklanma ve örtü kalınlığı. Sayfa
- Utah State University Extension; Dan Drost — How to Grow Garlic in Your Garden — Mayıs 2020. Diş hazırlığı, yönü, su yönetimi ve zararlı belirtileri. Sayfa
- University of Maine Cooperative Extension; David Fuller ve Steven B. Johnson — Growing Garlic in Maine, Bulletin 2063 — 2013, 2022. Azot zamanlaması, söküm ve kürleme. Sayfa
- Iowa State University Extension and Outreach; Aaron Steil — Growing Garlic in the Home Garden — gözden geçirme Eylül 2026. Diş iriliği, çiçek sapı ve hasat göstergeleri. Sayfa
- University of California Statewide IPM Program — White Rot, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber. Etmenin kalıcılığı ve yayılmanın önlenmesi. Sayfa
- University of California Statewide IPM Program — Nematodes, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber. Belirti, tanı ve temiz materyal. Sayfa
- UC Davis Postharvest Research and Extension Center; Marita Cantwell — Garlic — son teknik güncelleme Ağustos 2000. Kontrollü depo, nem ve filizlenme. Temel fizyoloji kaynağıdır; belirli bir partiye raf ömrü garantisi vermez. Sayfa
- Tarım ve Orman Bakanlığı — Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı — dinamik kaynak. Güncel ruhsat ve etiket kontrolü için. Veri tabanı
- University of Connecticut Extension — Garlic Cultivation in Connecticut — çevrimiçi yetiştiricilik yayını. Dikim materyalinin yaklaşık 10 °C ve %65–70 bağıl nemde muhafaza örneği. Sayfa
- Oregon State University, Horticulture — Garlic — çevrimiçi teknik yetiştiricilik rehberi. Tohumlukta depolama sıcaklığının gelişime etkisi ve güneş yanığından koruma. Sayfa
- University of California Statewide IPM Program — Rust, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — metin güncellemesi Şubat 2019. Pas belirtileri ve bilimsel adlar. Türkiye için ilaç reçetesi alınmadı. Sayfa
- University of California Statewide IPM Program — Thrips ve Maggots, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehberler. Zararlı adları ve benzer türlerin ayrım sınırları. Trips, larva zararlıları
- University of Georgia Cooperative Extension — Garlic Production for the Gardener, Circular 854 — çevrimiçi teknik rehber. Analize göre dikim öncesi fosfor ve potasyum yönetimi; kükürt konusunda genelleme sınırı. Sayfa
- University of California Statewide IPM Program — Integrated Weed Management, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber. Dar yapraklı sarımsakta erken ot rekabeti, dikim öncesi hazırlık ve çıkış öncesi kontrol. Yabancı herbisit ruhsatları ve dozları Türkiye’ye aktarılmadı. Sayfa
- University of Missouri Extension — Soils, Plant Nutrition and Nutrient Management, MG4 — çevrimiçi eğitim yayını. Fosforun erken gelişme ve kök oluşumundaki genel fizyolojik rolü. Sayfa
Bu dokümanda yer alan tüm bilgi, öneri ve uygulamalar; hayvancılık ve bitkisel üretim faaliyetlerine yönelik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, farklı işletme koşulları, iklim, çevresel faktörler, hayvan sağlığı ve bitki gelişim durumu gibi değişkenlere bağlı olarak farklı sonuçlar doğurabilir.
Bu dokümanda belirtilen uygulamaların, sahadaki gerçek koşullar dikkate alınmadan doğrudan uygulanması sonucunda ortaya çıkabilecek verim kaybı, hastalık, zararlı oluşumu, ürün kaybı veya ekonomik zararlar ile ilgili herhangi bir sorumluluk kabul edilmez.
Hayvan sağlığına yönelik tüm uygulamaların yetkili bir veteriner hekim kontrolünde; bitkisel üretime yönelik gübreleme, ilaçlama ve diğer agronomik uygulamaların ise ziraat mühendisi veya ilgili uzmanların önerileri doğrultusunda planlanması ve uygulanması önemle tavsiye edilir.
