Sarımsak Yetiştiriciliği: Dikimden Hasada Üretici Rehberi

Üretim hedefiHasatta aranan özellikİş planındaki öncelik
Kuru baş sarımsakGelişmiş dişler, sağlam koruyucu kabuklarUygun olgunluk, kürleme ve depo
Taze sarımsakCanlı yapraklar ve tüketilebilir genç gövdeAlıcı iriliği, tazelik ve hızlı sevkiyat
Gelecek sezonun dikim materyaliSağlık geçmişi bilinen, çeşide uygun başlarParti ayrımı ve ayrı muhafaza planı
Agro-Bot Tavsiyesi
Agro-Bot’un Tavsiyesi
Üretici notu: Farklı tedarikçilerin partilerini ayrı tutun. Çıkış bozukluğu veya hastalık görülürse hangi partinin etkilendiğini izleyebilmek, sonraki sezonun seçimini kolaylaştırır.
Sivri ucu yukarı ve kök tablası aşağı yerleştirilmiş sarımsak dişinin toprak kesiti
Aynı net alanda 2, 4 ve 6 gramlık dişlerle 80, 160 ve 240 kilogram materyal hesabı
GözlemAraştırılacak olasılıkİlk adım
Yaprakta gümüşi iz ve ince küçük böceklerSoğan tripsi (Thrips tabaci) dahil trips türleriYaprak birleşim yerlerini inceleyin; türü yalnız belirtiden belirlemeyin.
Solma ve dipte beyaz larvalarSoğan sineği (Delia antiqua) dahil larva zararıBitkiyi köküyle çıkarıp zararı kontrol edin; benzer larvaların ayrımı için teşhis isteyin.
Dipte beyaz mantarımsı örtü ve küçük siyah yapılarBeyaz çürüklük (Stromatinia cepivora; eş adı Sclerotium cepivorum)Bulaşık toprağı ve materyali taşımayın.
Yaprakta turuncu veya kızıl renkli, kabarık spor kümeleriPas (Puccinia allii; bazı kaynaklarda P. porri)Yaşlı ve genç yaprakları karşılaştırın; yayılışı kaydedip teşhis isteyin.
Bodurluk, biçim bozukluğu, yumuşamış başSoğan-sak nematodu (Ditylenchus dipsaci) ve başka etmenlerTanı laboratuvarından örnekleme talimatı alın.
Kuru alt yaprakları ve yeşil üst yaprakları bulunan sarımsakta örnek baş kontrolü
Sarımsakların gölgeli ve havadar bir alanda yükseltilmiş raflarda seyrek serilerek kurutulması
Muhafaza biçimiİzlenecek koşulSınır
Kısa süreli yemeklik muhafazaUC Davis örneği: 20–30 °C, %75’in altında bağıl nem, hava dolaşımı; yaklaşık 1–2 aySıcak ortamda su kaybı ve buruşma artabilir; süre partiye bağlıdır.
Uzun süreli kontrollü yemeklik depoUC Davis referansı: yaklaşık −1–0 °C, %60–70 bağıl nemKalibre cihaz, homojen hava akımı ve donma kontrolü gerektirir.
Dikim materyaliÇeşide ve dikim tarihine uygun ayrı program; UConn örneği yaklaşık 10 °C ve %65–70 bağıl nemBu da evrensel reçete değildir; uzun süreli soğuk muhafaza ile planlı dikim öncesi soğuklandırmayı ayırın.

Bilimsel Kaynaklar ve Referanslar

İlk kaynak kontrol tarihi 27 Ekim 2026; fosfor, potasyum, kükürt ve erken yabancı ot yönetimine ilişkin eklerin kontrol tarihi 2 Kasım 2026. Yabancı kaynakların yerel ayları ve gübre dozları Türkiye'ye aktarılmamıştır. Tarihi görünmeyen yayınlara tarama tarihi yayın yılı olarak verilmemiştir.

  1. 1. Tarım ve Orman Bakanlığı, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü; Ayşe Mücahitoğlu — Sarımsak Yetiştiriciliği — Mersin, 2022.

    Toprak, üretim hedefi ve muhafaza.

  2. 2. Tarım ve Orman Bakanlığı, GKGM — Soğan Sarımsak — tarih belirtilmemiş, eski kurum dönemi yayını.

    Basılı s. 14: genel dikim dönemleri. Eski ilaç kayıtları güncel tavsiye olarak kullanılmadı.

  3. 3. TÜRKPATENT; tescil ettiren Babaeski Ticaret Borsası — Babaeski Sarımsağı — 9 Haziran 2023, tescil no. 1384.

    Yerel dikim, aralık, hasat ve verim örneği.

  4. 4. University of Minnesota Extension — Growing garlic in home gardens — tarih belirtilmemiş.

    Tipler, toprak, besleme ve yabancı otlar.

  5. 5. University of Maryland Extension — Growing Garlic in a Home Garden — güncelleme 22 Ağustos 2023.

    Sağlıklı materyal, soğuklanma ve örtü kalınlığı.

  6. 6. Utah State University Extension; Dan Drost — How to Grow Garlic in Your Garden — Mayıs 2020.

    Diş hazırlığı, yönü, su yönetimi ve zararlı belirtileri.

  7. 7. University of Maine Cooperative Extension; David Fuller ve Steven B. Johnson — Growing Garlic in Maine, Bulletin 2063 — 2013, 2022.

    Azot zamanlaması, söküm ve kürleme.

  8. 8. Iowa State University Extension and Outreach; Aaron Steil — Growing Garlic in the Home Garden — gözden geçirme Eylül 2026.

    Diş iriliği, çiçek sapı ve hasat göstergeleri.

  9. 9. University of California Statewide IPM Program — White Rot, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber.

    Etmenin kalıcılığı ve yayılmanın önlenmesi.

  10. 10. University of California Statewide IPM Program — Nematodes, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber.

    Belirti, tanı ve temiz materyal.

  11. 11. UC Davis Postharvest Research and Extension Center; Marita Cantwell — Garlic — son teknik güncelleme Ağustos 2000.

    Kontrollü depo, nem ve filizlenme. Temel fizyoloji kaynağıdır; belirli bir partiye raf ömrü garantisi vermez.

  12. 12. Tarım ve Orman Bakanlığı — Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı — dinamik kaynak.

    Güncel ruhsat ve etiket kontrolü için.

  13. 13. University of Connecticut Extension — Garlic Cultivation in Connecticut — çevrimiçi yetiştiricilik yayını.

    Dikim materyalinin yaklaşık 10 °C ve %65–70 bağıl nemde muhafaza örneği.

  14. 14. Oregon State University, Horticulture — Garlic — çevrimiçi teknik yetiştiricilik rehberi.

    Tohumlukta depolama sıcaklığının gelişime etkisi ve güneş yanığından koruma.

  15. 15. University of California Statewide IPM Program — Rust, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — metin güncellemesi Şubat 2019.

    Pas belirtileri ve bilimsel adlar. Türkiye için ilaç reçetesi alınmadı.

  16. 16. University of California Statewide IPM Program — Thrips ve Maggots, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehberler.

    Zararlı adları ve benzer türlerin ayrım sınırları.

  17. 17. University of Georgia Cooperative Extension — Garlic Production for the Gardener, Circular 854 — çevrimiçi teknik rehber.

    Analize göre dikim öncesi fosfor ve potasyum yönetimi; kükürt konusunda genelleme sınırı.

  18. 18. University of California Statewide IPM Program — Integrated Weed Management, Onion and Garlic Pest Management Guidelines — çevrimiçi teknik rehber.

    Dar yapraklı sarımsakta erken ot rekabeti, dikim öncesi hazırlık ve çıkış öncesi kontrol. Yabancı herbisit ruhsatları ve dozları Türkiye'ye aktarılmadı.

  19. 19. University of Missouri Extension — Soils, Plant Nutrition and Nutrient Management, MG4 — çevrimiçi eğitim yayını.

    Fosforun erken gelişme ve kök oluşumundaki genel fizyolojik rolü.

Levent Uzakgören

Levent Uzakgören

YAZAR

“Türkiye’de tarım bilincini, güvenini ve birlikteliğini yeniden inşa etmek için yola çıktık. Toprağın hafızasını dijitalin gücüyle birleştiriyoruz.”

Önemli Not ve Sorumluluk Reddi

Bu dokümanda yer alan tüm bilgi, öneri ve uygulamalar; hayvancılık ve bitkisel üretim faaliyetlerine yönelik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, farklı işletme koşulları, iklim, çevresel faktörler, hayvan sağlığı ve bitki gelişim durumu gibi değişkenlere bağlı olarak farklı sonuçlar doğurabilir.

Bu dokümanda belirtilen uygulamaların, sahadaki gerçek koşullar dikkate alınmadan doğrudan uygulanması sonucunda ortaya çıkabilecek verim kaybı, hastalık, zararlı oluşumu, ürün kaybı veya ekonomik zararlar ile ilgili herhangi bir sorumluluk kabul edilmez.

Hayvan sağlığına yönelik tüm uygulamaların yetkili bir veteriner hekim kontrolünde; bitkisel üretime yönelik gübreleme, ilaçlama ve diğer agronomik uygulamaların ise ziraat mühendisi veya ilgili uzmanların önerileri doğrultusunda planlanması ve uygulanması önemle tavsiye edilir.

Yukarı Çık