Arpa Sarı Cücelik Virüsü (BYDV) Belirtileri ve Mücadele Yöntemleri
Hububat tarlasında yaprak uçları sararmış veya morarmış, çevresindekilere göre kısa kalmış bitki kümeleri görüyorsanız arpa sarı cücelik virüsü (BYDV) olası nedenlerden biridir. Arpa, buğday, yulaf, çavdar ve tritikale etkilenebilir. Verim kaybı riski, enfeksiyon bitkinin erken gelişim döneminde gerçekleştiğinde artar. Bu rehber, tarlada hangi belirtilere bakacağınızı ve yayılma riskini nasıl azaltabileceğinizi açıklar. UC IPM, AHDB
BYDV belirtileri nelerdir?
- Yaprak uçlarında renk değişimi. Sararma, kızarma veya morarma yaprak ucundan ve kenarlarından başlayıp yaprağın içine doğru ilerleyebilir. Arpa ve buğdayda sararma, yulafta kızarma veya morarma daha sık görülür.
- Boy kısalması, zayıf kök gelişimi ve az kardeşlenme. Erken enfekte olan bitkiler kısa kalabilir, kökleri zayıf gelişebilir ve ana sapın yanında daha az sürgün oluşturabilir.
- Başaklanma ve tane tutumu sorunları. Ağır enfeksiyonda başak çıkışı aksayabilir ve tane tutumu azalabilir. Yulafta salkımdaki bazı çiçekler tane bağlamayabilir.
- Tarla içinde kümelenme. Belirtiler başlangıçta tek tek bitkilerde görülebilir. Daha sonra kısa boylu ve renk değiştirmiş bitki kümeleri, yani ocaklar, belirginleşebilir. UC IPM, AHDB, Agriculture Victoria saha kılavuzu
Arpa sarı cücelik virüsü nasıl yayılır?
Yaprak bitleri, enfekte bitkilerde beslenirken virüsü alır ve sağlıklı bitkilerde beslendiklerinde bulaştırabilir. BYDV tohumla, toprakla veya tarım aletleriyle mekanik yoldan taşınmaz. Hasat sonrası dökülen tanelerden çıkan hububat ve bazı buğdaygil yabancı otlar, yaprak bitleriyle virüsün yeni ürüne geçmesine kaynak olabilir. Bu canlı bitki bağlantısına yeşil köprü denir. Utah State University Extension, Agriculture Victoria, AHDB
Tarlada BYDV şüphesi varsa ne yapılmalı?
- Belirtili bitkileri çevresindekilerle karşılaştırın. Yaprak rengini, bitki boyunu, kardeş sayısını ve kök gelişimini inceleyin. Sararmanın tarla içinde nasıl dağıldığını gösteren bir genel fotoğraf ve yakın çekimler alın.
- Yaprak biti kontrolü yapın. Yaprak altlarına, yaprak kınlarına ve bitki diplerine bakın. Belirtiler enfeksiyondan haftalar sonra ortaya çıkabilir. Kontrol sırasında yaprak biti bulunmaması BYDV olasılığını dışlamaz.
- Benzer belirtileri ayırın ve tanıyı doğrulatın. Besin noksanlığı, su stresi ve kök ya da kök boğazı hastalıkları benzer sararma ve gelişme geriliği oluşturabilir. Numune almadan önce İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden örnekleme ve laboratuvar analizi konusunda destek isteyin. Nebraska Üniversitesi, Illinois Üniversitesi, Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü
BYDV riski nasıl azaltılır?
Ekim öncesinde yeşil köprüyü kırın
Kendiliğinden çıkan hububatı ve virüse konukçuluk edebilen buğdaygil yabancı otları ekimden yeterince önce kontrol edin. Kurumakta olan konukçular yeni ürünün çıkışıyla aynı döneme denk gelirse yaprak bitleri fidelere geçebilir. Temizlik zamanını yerel teknik önerilere ve konukçu bitkilerin ne zaman kuruyacağına göre planlayın. AHDB, Utah State University Extension
Ekim zamanını ve çeşidi bölgeye göre seçin
Kışlık hububatta erken çıkış, genç bitkilerin sonbahardaki yaprak biti hareketine daha uzun süre maruz kalmasına yol açabilir. Ekim zamanını bölgenizin önerileri ve tarla koşullarıyla birlikte değerlendirin. Bölgeye uygun, BYDV’ye toleranslı veya dayanıklı çeşitler varsa bunları çeşit seçimine dahil edin. UC IPM, AHDB
Yaprak bitlerini çıkıştan itibaren izleyin
Genç bitkileri düzenli kontrol edin. İzleme kayıtlarına bitkinin gelişim dönemini ve yaprak bitlerinin tarladaki dağılımını yazın. İlaçlama gerekip gerekmediğini değerlendirirken bu kayıtları, yerel yaprak biti hareketini ve virüs riskini birlikte ele alın. Gerekli görülen uygulamalarda güncel ruhsat ve etiket koşullarını esas alın. Yaprak bitine karşı uygulama yeni bulaşma riskini azaltabilir. Enfekte bitkiyi tedavi etmez. AHDB, Illinois Üniversitesi
Bu dokümanda yer alan tüm bilgi, öneri ve uygulamalar; hayvancılık ve bitkisel üretim faaliyetlerine yönelik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, farklı işletme koşulları, iklim, çevresel faktörler, hayvan sağlığı ve bitki gelişim durumu gibi değişkenlere bağlı olarak farklı sonuçlar doğurabilir.
Bu dokümanda belirtilen uygulamaların, sahadaki gerçek koşullar dikkate alınmadan doğrudan uygulanması sonucunda ortaya çıkabilecek verim kaybı, hastalık, zararlı oluşumu, ürün kaybı veya ekonomik zararlar ile ilgili herhangi bir sorumluluk kabul edilmez.
Hayvan sağlığına yönelik tüm uygulamaların yetkili bir veteriner hekim kontrolünde; bitkisel üretime yönelik gübreleme, ilaçlama ve diğer agronomik uygulamaların ise ziraat mühendisi veya ilgili uzmanların önerileri doğrultusunda planlanması ve uygulanması önemle tavsiye edilir.