{"id":7779,"date":"2026-09-29T10:08:34","date_gmt":"2026-09-29T07:08:34","guid":{"rendered":"https:\/\/tazehayat.com.tr\/?p=7779"},"modified":"2026-10-05T18:35:36","modified_gmt":"2026-10-05T15:35:36","slug":"soya-yetistiriciligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tazehayat.com.tr\/index.php\/2026\/09\/29\/soya-yetistiriciligi\/","title":{"rendered":"Soya Yeti\u015ftiricili\u011fi: Ekimden Hasada \u00dcretici Rehberi"},"content":{"rendered":"\n

Soya Yeti\u015ftiricili\u011fi<\/h1>\n\n\n\n
\"Soya<\/figure>\n\n\n\n

Soya (Glycine max<\/em>), tanesi ya\u011f ve protein kayna\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirilen bir baklagildir. Yem amac\u0131yla da yeti\u015ftirilebilir; ancak tane \u00fcretimi ile yem \u00fcretiminin \u00e7e\u015fit ve hasat kararlar\u0131 ayn\u0131 de\u011fildir<\/strong>. Bu rehber tane soya yeti\u015ftiricili\u011fine odaklan\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00fcretim i\u00e7in b\u00f6lgeye uygun \u00e7e\u015fit se\u00e7imi, d\u00fczg\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f, etkili k\u00f6k nod\u00fclleri ve \u00f6zellikle \u00e7i\u00e7eklenme ile bakla doldurma d\u00f6nemlerinde su y\u00f6netimi birlikte ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Soya hangi ko\u015fullarda yeti\u015fir?<\/h2>\n\n\n\n

Soya i\u00e7in uygun tarla se\u00e7erken yaln\u0131zca s\u0131cakl\u0131\u011fa bak\u0131lmaz. Topra\u011f\u0131n i\u015flenebilir durumda olmas\u0131, tohumun \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 engelleyecek kabuklanma riskinin de\u011ferlendirilmesi ve k\u00f6k b\u00f6lgesinde uzun s\u00fcre su birikmemesi de \u00f6nemlidir. \u00c7ok \u0131slak topra\u011fa ekim, oksijen yetersizli\u011fi ve zay\u0131f \u00e7\u0131k\u0131\u015fla sonu\u00e7lanabilir.Toprak Analizi Okuma Rehberi<\/a>,<\/p>\n\n\n\n

\"Soya<\/figure>\n\n\n\n

\u00dcretici notu:<\/strong> \u0130lk kez soya ekilecek bir tarlada, \u00e7e\u015fide ve ekim tarihine karar vermeden \u00f6nce hasad\u0131n yerel iklim ko\u015fullar\u0131nda tamamlan\u0131p Tamamlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirin. \u0130kinci \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftiricili\u011finde bu kontrol daha da \u00f6nem kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fit ve ekim zaman\u0131 nas\u0131l se\u00e7ilir?<\/h2>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fidin olgunla\u015fma s\u00fcresi; b\u00f6lge, ana \u00fcr\u00fcn veya ikinci \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftiricili\u011fi ve planlanan ekim tarihiyle uyumlu olmal\u0131d\u0131r. Ge\u00e7 ekimlerde hasada yeterli s\u00fcre b\u0131rakmayan bir \u00e7e\u015fit se\u00e7mek, sonbaharda y\u00fcksek tane nemi ve hasat g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc yaratabilir. Bu nedenle \u00fclke genelinde ge\u00e7erli tek bir ekim tarihi vermek do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Ekim karar\u0131nda ekim derinli\u011findeki toprak s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/mark><\/strong> da kontrol edin. D\u00fczenli \u00e7imlenme ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in topra\u011f\u0131n yakla\u015f\u0131k 10\u201312 \u00b0C\u2019ye ula\u015fmas\u0131<\/strong>,<\/mark> yeterli nem ta\u015f\u0131mas\u0131 ve i\u015flenebilir durumda olmas\u0131 beklenir. Yaln\u0131zca takvim tarihine veya hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na bakarak ekim yapmak, \u00f6zellikle so\u011fuk ve \u0131slak toprakta \u00e7\u0131k\u0131\u015f riskini art\u0131r\u0131r. arastirma.tarimorman.gov.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n

Ekim s\u0131ras\u0131nda ama\u00e7, tohumu nemli ve d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir yata\u011fa e\u015fit derinlikte yerle\u015ftirmektir. Toprak yap\u0131s\u0131na ve nemin bulundu\u011fu derinli\u011fe g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 2,5\u20135 cm ekim derinli\u011fi<\/strong> uygundur. Daha derin ekim \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yava\u015flatabilir. Ekimden sonra farkl\u0131 s\u0131ralardan \u00f6rnek alarak tohumun ger\u00e7ekten hedeflenen derinli\u011fe b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/p>\n\n\n\n

\"Soya<\/figure>\n\n\n\n

Tohum a\u015f\u0131lamas\u0131 ve g\u00fcbreleme<\/h2>\n\n\n\n

Soya, uygun bakterilerle kurdu\u011fu ortakl\u0131k sayesinde k\u00f6klerinde nod\u00fcl olu\u015fturabilir ve atmosfer azotundan yararlanabilir. \u00d6zellikle daha \u00f6nce soya yeti\u015ftirilmemi\u015f tarlalarda soya i\u00e7in uygun bakteri k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle tohum a\u015f\u0131lamas\u0131<\/strong> <\/mark>de\u011ferlendirilmelidir. A\u015f\u0131lama yap\u0131ld\u0131 diye nod\u00fcl olu\u015ftu\u011fu varsay\u0131lmamal\u0131; bitkiler geli\u015ftikten sonra farkl\u0131 noktalardan \u00f6rnek al\u0131narak k\u00f6kler kontrol edilmelidir. arastirma.tarimorman.gov.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici notu:<\/strong> S\u0131v\u0131 veya toz a\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve a\u015f\u0131lanm\u0131\u015f tohumu do\u011frudan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda b\u0131rakmay\u0131n. K\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fcr\u00fcn etiketindeki saklama ko\u015fullar\u0131nda tutun, a\u015f\u0131lamay\u0131 g\u00f6lgede yap\u0131n ve tohumu bekletmeden ekin. Uygun olmayan saklama ko\u015fullar\u0131 bakterilerin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltabilir. arastirma.tarimorman.gov.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcbreleme karar\u0131n\u0131 toprak analizine dayand\u0131r\u0131n. Fosfor, potasyum ve di\u011fer besin maddeleri i\u00e7in ihtiya\u00e7 tarlan\u0131n analiz sonucuna g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Nod\u00fcl olu\u015fumu de\u011ferlendirilmeden her soya tarlas\u0131na ayn\u0131 azot g\u00fcbresi program\u0131n\u0131 uygulamak do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Tohum a\u015f\u0131lamas\u0131, toprak analizi ve sezon i\u00e7indeki bitki geli\u015fimi birlikte yorumlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sulama ne zaman \u00f6nem kazan\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Suyun miktar\u0131 kadar verildi\u011fi d\u00f6nem<\/strong> de \u00f6nemlidir. \u00c7i\u00e7eklenme, bakla olu\u015fumu ve tane doldurma d\u00f6nemlerinde ya\u015fanan su stresi verimi etkileyebilir. Bakla olu\u015fumu s\u0131ras\u0131nda stres bakla say\u0131s\u0131n\u0131; tane doldurma s\u0131ras\u0131nda ise tane say\u0131s\u0131n\u0131 veya irili\u011fini azaltabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k sulama takvimi yaln\u0131zca takvim tarihine g\u00f6re kurulmaz: ya\u011f\u0131\u015f, toprak nemi, toprak yap\u0131s\u0131 ve bitkinin geli\u015fme d\u00f6nemi birlikte izlenir.
Sulama Zamanlamas\u0131 ve Su Tasarrufu Teknikleri<\/a><\/p>\n\n\n\n

D\u00f6nem<\/th>Tarlada izlenecek konu<\/th>Y\u00f6netim karar\u0131<\/th><\/tr><\/thead>
Ekim ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f<\/td>Tohum yata\u011f\u0131 nemi, kabuklanma, \u00e7\u0131k\u0131\u015f d\u00fczeni<\/td>Eksik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n nedenini belirleyin.<\/td><\/tr>
Vejetatif geli\u015fme<\/td>K\u00f6k ve yaprak geli\u015fimi, yabanc\u0131 otlar<\/td>Tarla kontrollerini d\u00fczenli s\u00fcrd\u00fcr\u00fcn.<\/td><\/tr>
\u00c7i\u00e7eklenme ve bakla olu\u015fumu<\/td>Toprak nemi, s\u0131cak ve kurak hava<\/td>Su stresini yak\u0131ndan izleyin.<\/td><\/tr>
Tane doldurma<\/td>Toprak nemi, bakla ve tane geli\u015fimi<\/td>Sulama ihtiyac\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm ve g\u00f6zleme g\u00f6re de\u011ferlendirin.<\/td><\/tr>
Olgunla\u015fma<\/td>Bakla durumu ve tane nemi<\/td>Hasat haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131n.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Geli\u015fme d\u00f6nemleri; yaprak, \u00e7i\u00e7ek, bakla ve tane geli\u015fimine g\u00f6re tan\u0131mlan\u0131r. Ayn\u0131 tarihte ekilmi\u015f farkl\u0131 tarlalar ayn\u0131 geli\u015fme d\u00f6neminde olmayabilir.<\/p>\n\n\n\n

Yabanc\u0131 ot, hastal\u0131k ve zararl\u0131 y\u00f6netimi<\/h2>\n\n\n\n

Soya tarlas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan sonra d\u00fczenli kontrol edin. Yabanc\u0131 otlarla m\u00fccadelede erken g\u00f6zlem, uygun ekim d\u00fczeni ve ko\u015fullara g\u00f6re mekanik y\u00f6ntemler \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Hastal\u0131k veya zararl\u0131 belirtisi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6nce sorun do\u011fru te\u015fhis edilmelidir. Tarlan\u0131n tamam\u0131nda ayn\u0131 belirti varm\u0131\u015f gibi i\u015flem yapmak yerine yay\u0131l\u0131\u015f, bitkinin geli\u015fme d\u00f6nemi ve m\u00fcdahale gereklili\u011fi de\u011ferlendirilmelidir. arastirma.tarimorman.gov.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n

Bitki koruma \u00fcr\u00fcn\u00fc kullan\u0131lacaksa \u00fcr\u00fcn\u00fcn soya’da ve hedef sorun i\u00e7in g\u00fcncel ruhsat\u0131 ile etiket talimat\u0131<\/strong> <\/mark>uygulama \u00f6ncesinde kontrol edilmelidir. Bu yaz\u0131 belirli bir ila\u00e7 veya doz \u00f6nermez.<\/p>\n\n\n\n

Hasat ve depolama<\/h2>\n\n\n\n

Hasat zaman\u0131 \u00e7e\u015fide, ekim tarihine ve mevsim ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Takvimden \u00e7ok bitkinin olgunlu\u011fu ve \u00f6l\u00e7\u00fclen tane nemi<\/strong> esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Do\u011fu Akdeniz Tar\u0131msal Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn Soya Yeti\u015ftiricili\u011fi<\/em> <\/mark><\/strong>rehberi, %13\u201314 tane nemini hasat i\u00e7in uygun<\/mark><\/strong> olarak belirtir. Hasad\u0131 geciktirmek baklalar\u0131n \u00e7atlamas\u0131na ve tanelerin d\u00f6k\u00fclmesine yol a\u00e7abilir. Bi\u00e7erd\u00f6verin kesici tabla ve harman ayarlar\u0131, alt baklalar\u0131n tarlada kalmas\u0131n\u0131 ve tanelerin k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 azaltacak \u015fekilde kontrol edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Hasat nemi ile depolama nemi ayr\u0131 kararlard\u0131r.<\/mark><\/strong> \u00dcr\u00fcn\u00fcn %13\u201314 nemle bi\u00e7ilmesi, ayn\u0131 nem d\u00fczeyinde uzun s\u00fcre g\u00fcvenle depolanabilece\u011fi anlam\u0131na gelmez. Ayn\u0131 rehber, uzun s\u00fcre depolanacak soya tanesinde nemin %13\u2019\u00fcn alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini<\/mark><\/strong> belirtir. Depolamadan \u00f6nce nemi yeniden \u00f6l\u00e7\u00fcn; depolama s\u00fcresini, depo s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve al\u0131c\u0131n\u0131n kalite ko\u015fullar\u0131n\u0131 dikkate alarak gerekiyorsa \u00fcr\u00fcn\u00fc uygun bi\u00e7imde kurutun.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretici i\u00e7in k\u0131sa kontrol listesi<\/h3>\n\n\n\n
\"\u00dcretici<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Soya yeti\u015ftiricili\u011finde tek bir ekim, g\u00fcbreleme veya sulama re\u00e7etesi her tarla i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir. En sa\u011flam ba\u015flang\u0131\u00e7; yerel ko\u015fullara uygun \u00e7e\u015fit, toprak analizi ve sezon boyunca d\u00fczenli tarla g\u00f6zlemidir.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n